Acil Durum Fonu Nasıl Oluşturulur

Araba tamiri, diş tedavisi, ani iş kaybı. Bunlar planlanmaz ama mutlaka olur. Acil durum fonu tam bu anlar için ayrılmış, dokunulmaz bir para yığınıdır. Olmadığında ne olur? Kredi kartına, ihtiyaç kredisine ya da yakınlardan borca dönersiniz. Yani küçük bir aksilik, aylarca sürecek bir borca dönüşür. Acil durum tasarrufu, kişisel finansın en sıkıcı ama en çok işe yarayan parçasıdır.

Fonun büyüklüğünü doğru hesaplayın

Hedefi "şu kadar lira" diye değil, "kaç aylık gider" diye belirleyin. Çünkü ölçü, maaşınız değil zorunlu harcamalarınızdır.

Önce tek bir sayı bulun: aylık zorunlu gider toplamınız. İçine şunlar girer:

• Kira veya konut kredisi taksiti
• Faturalar (elektrik, su, doğalgaz, internet)
• Market ve temel gıda
• Ulaşım veya yakıt
• Kredi ve kredi kartı asgari yükümlülükleri
• Sigorta primleri, aidat, okul ücreti

Tatil, dışarıda yemek, abonelikler bu listeye girmez. Acil durumda onları keseceksiniz zaten.

Sonra kendi profilinize göre çarpanı seçin:

Büyük sayı korkutucu geliyorsa bölün. İlk ara hedefiniz tek bir aylık gider olsun. Ondan sonrasını konuşuruz.

Sıfır basamağı: mini fon

Aylık giderin tamamı uzak bir hedefse, önce 5.000-10.000 lira bandında bir "mini yastık" kurun. Bu para lastik patlamasını, bozulan buzdolabını, beklenmedik bir sağlık ödemesini karşılar. Yani kredi kartına yeniden yaslanmanızı engeller. Küçük fon bittiğinde bile borç birikmemiş olur.

Parayı nereden çıkaracaksınız

Acil durum tasarrufu "artan paradan" kurulmaz. Çünkü genelde para artmaz. Bunu bir zorunlu gider gibi bütçeye yazın.

1. Otomatik talimat kurun. Maaş günü, tutar hesabınıza girdikten bir gün sonra otomatik olarak ayrı hesaba gitsin. Elinizle yapmayı beklemeyin.
2. Yüzde belirleyin. Net gelirin %10'u iyi bir başlangıçtır. Borcunuz varsa %5 ile başlayın, borç azaldıkça yükseltin.
3. Üç kalem kesin. Kullanılmayan abonelikler, sipariş yemekleri, gereksiz kampanya alışverişleri. Aylık gider dökümünüze bakıp en büyük üç sızıntıyı bulmak genelde ilk taksitinizi finanse eder.
4. Düzensiz gelirleri tamamen yazın. İkramiye, prim, vergi iadesi, satılan eski eşya. Bunlar harcanmadan doğrudan fona girsin.
5. Zam aldığınızda hayat standardını sabit tutun. Artışın yarısını fona yönlendirin.

Borç ile fon arasında sıkıştıysanız kural şu: yüksek faizli kredi kartı borcunu öderken bile mini fonu ihmal etmeyin. İkisini paralel yürütün, sonra fonu tam hedefe çıkarın. Kredi kartı borcundan çıkma ve borcu hızlı kapatma yöntemleri üzerine ayrı rehberler bu dengeyi kurmanıza yardımcı olur.

Fonu nerede tutmalı

İki şart var: hızlı erişim ve değer kaybını sınırlamak. Yatırım getirisi peşinde koşmanın yeri burası değil.

• Vadesiz hesap: Sadece mini fon için. Fazlası burada erirse üzülürsünüz.
• 32 günlük veya kısa vadeli mevduat: Fonun büyük kısmı için mantıklı. Faiz işler, erişim yine makul.
• Likit / para piyasası fonu: İş günü içinde bozdurulabilir, günlük getiri sağlar.
• Uygun olmayanlar: Hisse senedi, uzun vadeli tahvil, gayrimenkul, kilitli emeklilik ürünleri. Acil anda ya satmak zaman alır ya da zararına satarsınız.

Bir uyarı: bu hesabın kartını cüzdanınızda taşımayın. Mobil uygulamada da ana ekranda görünmesin. Görünmeyen paraya daha az dokunulur.

Acil durum fonu bir yatırım aracı değil, sigortadır. Getirisi, borca girmemenizden gelir.

Neyin "acil" olduğuna baştan karar verin

Fonun en büyük düşmanı tanım belirsizliğidir. Kuralları şimdi yazın, ihtiyaç anında tartışmayın.

Acil sayılır: gelir kaybı, sağlık masrafı, evin oturulabilirliğini etkileyen arıza, işe gitmenizi sağlayan aracın onarımı, ailede zorunlu seyahat.

Acil sayılmaz: indirimdeki telefon, tatil, düğün hediyesi, yıllık sigorta primi, vergi ödemesi. Son ikisi öngörülebilir; onlar için bütçenizde ayrı bir "beklenen büyük ödemeler" kalemi olmalı.

Fondan para çektiğinizde üç adımı uygulayın:

1. Çekilen tutarı ve nedenini bir yere not edin.
2. Geri doldurma planını hemen kurun: kaç ay, ayda ne kadar.
3. Doldurma süresince yeni tasarruf hedeflerini duraklatın.

Yılda bir kez fonu gözden geçirin. Kira arttıysa, çocuk olduysa, kredi taksiti eklendiyse hedef de büyür. Enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde sabit tutulan bir fon, aslında her ay küçülür.

Acil durum fonu kurmak heyecan verici bir iş değil. Ama tamamlandığ